Ból stawów może przybierać wysoce uciążliwą postać, stając się czynnikiem znacznie utrudniającym codzienne funkcjonowanie oraz wykonywanie powszednich obowiązków. W skrajnych przypadkach ból w obrębie stawów staje się przyczyną wycofania z aktywności zawodowej i społecznej, przyczyniając się do znaczącego obniżenia jakości życia pacjenta. Czy istnieją bezpieczne sposoby na złagodzenie bólu stawów oraz które z nich okazują się najskuteczniejsze?

Ból i stan zapalny stawów – jak sobie z nimi poradzić?

Przyczyną bólu, odczuwanego w obrębie stawów okazują się często zmiany zapalne lub zwyrodnieniowe. Wobec podobnych schorzeń, niezbędne staje się wdrożenie odpowiedniej terapii, wspomaganej działaniami znoszącymi objawy bólowe. Leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów oraz innych schorzeń o podłożu reumatycznym nie ogranicza się wyłącznie do farmakoterapii – w procesie terapeutycznym duże znaczenie ma systematyczna rehabilitacja oraz metody leczenia fizykalnego (1).

Na szczególne znaczenie zasługuje fizykoterapia, której zastosowanie u pacjentów wykazuje wysoką skuteczność w znoszeniu objawów zapalenia stawów – dzięki likwidacji symptomów bólowych, możliwa staje się skuteczniejsza i bardziej intensywna oraz co ważne – bezbolesna rehabilitacja (4).

Termoterapia – na czym polega leczenie ciepłem i zimnem?

Zaliczana do medycyny fizykalnej, termoterapia wykorzystuje oddziaływanie skrajnymi temperaturami na miejsce objęte patologicznymi zmianami. Uwzględniając stosowaną temperaturę, zabiegi termoterapeutyczne dzielone są na ciepłolecznictwo i krioterapię, które mogą być wykorzystywane w formie ogólnej – na holistycznie ujmowany organizm pacjenta lub miejscowo – na wybrane lokalizacje w ciele (2).

Metody termoterapii okazują się jednymi z najstarszych, a ich skuteczność wynika z szybkiego i miejscowego działania, zwłaszcza w odniesieniu do dolegliwości bólowych. Wśród zabiegów termicznych warto wymienić leczenie rozmaitymi nośnikami ciepła, hydroterapię, fototerapię, leczenie falami o zróżnicowanej częstotliwości oraz zastosowanie ultradźwięków (5).

Zimno i ciepłolecznictwo fizykoterapia – czy ta terapia zniweluje ból stawów?

Obecnie istnieją rozmaite sposoby, które są wykorzystywane w celu oddziaływania ciepłem lub zimnem na ciało pacjenta. W ciepłolecznictwie wdrażane są wysokie temperatury, których działanie ma na celu zmniejszenie bólu oraz zlikwidowanie stanu zapalnego. Zabiegi ciepło lecznicze to między innymi (2):

  • Fen – czyli ogrzewanie wybranych miejsc ciepłym strumieniem powietrza z suszarki,
  • Nagrzewanie gorącym piaskiem,
  • Terapia parafiną,
  • Poduszki elektryczne, wydzielające ciepło,
  • Termofory,
  • Żelowe okłady cieplne,
  • Ogrzewacze chemiczne,
  • Ogrzewanie promieniowaniem podczerwonym.

W odniesieniu do leczenia zimnem, czyli krioterapii stosuje się (2):

  • Masaże i okłady z użyciem kostek lodu,
  • Kąpiele w wodzie z lodem,
  • Kompresy ochładzające,
  • Aerozole oziębiające,
  • Nadmuchy zimnego powietrza,
  • Specjalistyczne kriokomory.

Skuteczna krioterapia wskazania – dla kogo leczenie zimnem?

W ramach termoterapii, szczególnie polecana wobec pacjentów z bólem stawów jest terapia zimnem – doświadczenie środowisk medycznych wykazuje bowiem, że krioterapia skutecznie zmniejsza dolegliwości bólowe, ogranicza sztywność poranną oraz niweluje obrzęk stawów i rozluźnia mięśnie (1, 3).

Z uwagi na przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe działanie, wskazaniem do wdrożenia krioterapii staje się reumatoidalne zapalenie stawów, choroba zwyrodnieniowa, jak również łuszczycowe zapalenie stawów. Skuteczność tej metody terapeutycznej w wymienionych przypadkach wynika z miejscowego obniżenia ciepłoty, które w bezpośredni sposób skutkuje zmniejszeniem napięcia mięśniowego oraz obniżeniem ukrwienia tkanek, objętych procesem zapalnym (5).

Jak wynika z powyższego artykułu, istnieje mnóstwo sposobów na skuteczne zniwelowanie dolegliwości bólowych w obrębie stawów – wobec wysokiej skuteczności termoterapii, zwłaszcza leczenia zimnem, warto podjąć próbę wdrożenia jej do terapii bólów stawowych. Różnorodność metod krioterapeutycznych umożliwia wdrożenie tego sposobu leczenia u większości pacjentów.

Przypisy:

  1. Krawczyk-wasielewska a, kuncewicz e, sobieska m, samborski w. Ocena skuteczności fizykoterapii w uśmierzaniu bólu towarzyszącego reumatoidalnemu zapaleniu stawów. Nowa medycyna 2007; 4:74-79
  2. Bauer a, wiecheć m. Systematyka zabiegów leczniczych w zakresie termoterapii. Praktyczna fizjoterapia i rehabilitacja 2015; 11:41-51
  3. Hansdorfer-korzon r, studnicki r, dymek k, komorowski m. Krioterapia jako środek zmniejszający ból u pacjentów ze zwyrodnieniem stawu biodrowego. Ann. Acad. Med. Gedan. 2013; 43:109-114
  4. Lisiński p, samborski w. Porównanie skuteczności krioterapii i ciepłolecznictwa w urazach stawu kolanowego. Medycyna sportowa 2006; 2(6):106-110
  5. Chmara e, cieślewicz a. Niefarmakologiczne metody leczenia bólu. Farmacja współczesna 2010; 3:15-19