Bóle stawów stanowią uciążliwą dolegliwość, w znaczny sposób obniżającą jakość codziennego funkcjonowania człowieka i oddziałując na wiele sfer jego życia. Warto zaznaczyć, że bolesność stawów wpływa na wykonywanie powszednich czynności oraz obowiązków, rezonując jednocześnie z ludzkim samopoczuciem i postrzeganiem rzeczywistości. W celu poprawy jakości życia pacjentów, dla których charakterystyczne są bóle stawowe wdrażaną metodą terapeutyczną jest masaż. Jakie techniki terapii manualnej okazują się pomocne w leczeniu bólu stawów i czy faktycznie są skuteczne?

Krótka charakterystyka bólu stawów

Omawiane bóle odnoszą się zarówno do stawów, jak i okalających je struktur, stanowiąc wynik patologii, występujących w określonych lokalizacjach. Ból stawów może być objawem rozmaitych schorzeń, wśród których warto wspomnieć reumatoidalne zapalenie stawów, chorobę zwyrodnieniową stawów, reumatyzm tkanek miękkich oraz inne choroby stawów o podłożu zapalnym (4, 5). Ból stawów powinien stać się źródłem niepokoju jeśli trwa dłużej niż kilka dni, nie słabnie i towarzyszą mu dodatkowe objawy w postaci obrzęku, sztywności oraz gorączki ? w podobnym przypadku należy udać się do lekarza, w celu wnikliwej diagnostyki. Bóle stawów mogą charakteryzować się bowiem pochodzeniem zapalnym lub mechanicznym ? od źródła dolegliwości uzależnione zostaje dalsze postępowanie terapeutyczne (4).

Najczęściej spotykane lokalizacje, odnoszące się do dolegliwości jaką są bóle mięśni i stawów to zazwyczaj (2, 5):

  • Ból stawu biodrowego, który zazwyczaj staje się oznaką patologii w odcinku krzyżowo-lędźwiowym kręgosłupa, jak również stawów biodrowo-krzyżowych,
  • Ból stawów kolanowych, związany również z chorobą zwyrodnieniową,
  • Ból stawu barkowego, wynikający często z patologii w otaczających staw tkankach miękkich,
  • Ból nadgarstka, któremu może towarzyszyć jednoczesny ból promieniujący w stronę stawu łokciowego.

Masaż dla bolesnych stawów

Masaż dedykowany bolącym stawom zaliczany jest do grupy manualnych technik leczniczych ? przyspiesza przemianę materii, jak również zwiększa przepływ krwi, dzięki czemu potęguje dostarczanie do mięśni substancji odżywczych (3). Wobec pacjentów z chorobami stawów stosowany jest masaż centryfugalny, inaczej nazywany stawowym. Jego fundamentalnym celem jest odblokowanie stawu, czyli zwiększenie jego ruchomości ? szybkość wykonywanego masażu wpływa na przywrócenie optymalnych stosunków anatomicznych w danym stawie (1).

Warto jednocześnie zaznaczyć, że wraz ze wzrostem wiedzy dotyczącej zaburzeń stawowych, coraz większą rolę przypisuje się technikom manualnym, kierowanym na mięśnie. Okazuje się bowiem, że wszelkie patologie powstające w stawach stanowią wtórne następstwo nieprawidłowości w mięśniach. Wobec tego często wdrażaną techniką wobec pacjentów z bolesnymi stawami staje się masaż tkanek głębokich, którego celem jest zniwelowanie napięć powstałych w mięśniach (1).

Skuteczność masażu w bólach stawów ? rezultaty terapii manualnej

Wdrożenie masażu do terapii bolesnych stawów wydaje się oczywiste ? ta technika manualna znajduje zastosowanie w wielu schorzeniach. W bólach stawów różnego pochodzenia, w chorobie zwyrodnieniowej oraz stanach zapalnych, jak również w dolegliwości, jaką jest reumatoidalne zapalenie stawów, masaż sprawdza się jako podstawowa forma rehabilitacji (1).

Efekty systematycznej pracy technikami manualnymi z pacjentem to przede wszystkim zmniejszenie dolegliwości bólowych, jak również odczuwanej sztywności w stawach. Dodatkowo masaż wpływa na poprawę funkcji stawów, co z kolei przekłada się bezpośrednio na jakość codziennego życia pacjenta (2). Wobec powyższych informacji można uznać, że wdrożenie masażu w przypadku bolesności stawów jest wysoce zasadne, gdyż może znacząco zmniejszyć dolegliwości, poprawiając jednocześnie ruchomość stawu i znosząc jego czynnościowe ograniczenia. Należy pamiętać, że techniki masażu optymalizowane są do konkretnego pacjenta i powinny uwzględniać holistyczne spojrzenie na dany przypadek ? układ ruchu stanowi bowiem funkcjonalną całość (1).

Przypisy:

1.Wytrążek m, chochowska m, marcinkowski j. Masaż tkanek głębokich ? konieczne podejście terapeutyczne wobec narastającej epidemii chorób narządu ruchu. Problemy higieny i epidemiologii. 2013;94(3):428-434

2. Zgaińska m, stróżyk m, bandurska m, et al. Zastosowanie masażu klasycznego z elementami masażu głębokiego oraz ultradźwięków w chorobie zwyrodnieniowej stawów kolanowych (badanie pilotowe). Zeszyty promocji rehabilitacji, ortopedii, neurofizjologii i sportu. 2013;2:17-22

3. Helbin j, kolarzyk e. Czynniki fizykalne wykorzystywane w metodach lecznictwa uzdrowiskowego. Problemy higieny i epidemiologii. 2006;87(3):166-171

4. Guła z, korkosz m. Ból stawów. Dostęp online: http://reumatologia.mp.pl/objawy/64576,bol-stawow data dostępu: 24.02.2017

5. Jasik a, marcinkowska-suchowierska e. Bóle stawów u osób w wieku podeszłym. Postępy nauk medycznych. 2011;24(5):402-409