Ból stawu kolanowego w znaczący sposób obniża komfort codziennego życia, niejednokrotnie generując spore ograniczenia w swobodnym przemieszczaniu się. Kolano i struktury przylegające do niego narażone są na różnego rodzaju obciążenia. Z uwagi na istotną rolę, odgrywaną przez ten staw w czynnościach motorycznych człowieka, warto zainteresować się sprawnością jego funkcjonowania, reagując na wszelkie symptomy ostrzegawcze. O czym świadczy ból, odczuwany w obrębie kolan, jak rozpoznać jego przyczynę oraz w jaki sposób zmniejszyć jego uciążliwość?

Kolano kinomana – specyfika symptomatologii

Zaskakująca nazwa dolegliwości kolan nawiązuje do schorzenia, nazywanego zwyrodnieniem stawów kolanowych. Kolano kinomana to specyficzna postać zwyrodnienia, zlokalizowanego w okolicy rzepkowo-udowej ? dotyczy zmian, powstających pomiędzy wewnętrzną powierzchnią rzepki, a kością udową (1).

Kolano kinomana, czyli zespół rzepkowo-udowy, nazywany jest inaczej bocznym przyparciem rzepki. Polega na nadmiernym przemieszczaniu rzepki podczas zginania kolana. W początkowej fazie rozwoju schorzenia podstawowym sygnałem alarmowym staje się ból podczas wchodzenia po schodach oraz wynikający z długotrwałego zgięcia kolana (4).

Objawy tej choroby okazują się wysoce dokuczliwe, sukcesywnie utrudniając wykonywanie codziennych obowiązków. Najbardziej charakterystyczne symptomy zwyrodnienia stawów kolanowych to (1):

  • Ból podczas aktywności stawu, w szczególności ból startowy ? występujący przy rozpoczynaniu ruchu oraz w wyniku obciążania stawu,
  • Uczucie sztywności w stawie, pojawiające się po okresie spoczynku i bezruchu ? sztywność trwa zazwyczaj około pół godziny,
  • Uczucie zablokowania stawu oraz ból kolana przy chodzeniu po schodach.

W przebiegu tak zwanego badania palpacyjnego, zmierzającego do sprecyzowania lokalizacji i charakteru dolegliwości, stwierdza się dodatkowo (1):

  • Trzeszczące kolana podczas poruszania,
  • Bolesność obrzeży stawu,
  • Niestabilność więzadłową,
  • Ograniczenia ruchomości oraz zauważalne zniekształcenia, powstające z biegiem rozwoju schorzenia,
  • Stan zapalny, którego przejawem jest miejscowa wzmożona ciepłota i niejednokrotnie wysięk.

Wysoce charakterystycznym objawem zaburzeń w obrębie stawów kolanowych jest ból rzepki, która stanowi istotny element stawu kolanowego, biorący udział w jego pracy ? rzepka wchodzi w skład mechanizmu wyprostnego kolana, stąd można uznać, że jej rola jest znacząca, a wszelkie patologie w jej obrębie skutkują obniżeniem jakości życia pacjenta. Z uwagi na fakt, że na staw rzepkowo-udowy oddziałują stale silne i dynamiczne obciążenia, rzepka narażona jest na występowanie dysfunkcji (3).

Przyczyny zwyrodnień stawów kolanowych ? czy można zapobiec tej dolegliwości?

Zmiany zwyrodnieniowe w okolicach stawów kolanowych generowane są kilkoma istotnymi czynnikami. Wśród nich z pewnością należy wspomnieć o powtarzających się urazach, wynikających z rodzaju uprawianego sportu lub specyfiki wykonywanej pracy zawodowej. Ponadto znaczący wpływ na kondycję stawów kolanowych mają mikro urazy oraz złamania, regularne przeciążenia i przewlekłe naprężenia stawu. W profilaktyce zwyrodnień stawów kolanowych podkreśla się rolę zdrowego odżywiania oraz dbałości o kondycję fizyczną, pozbawioną efektu przeciążania kolan. Niezaprzeczalnym czynnikiem, podnoszącym ryzyko wystąpienia patologii w stawach kolanowych jest nadwaga (1, 2).

Można wobec tego uznać, że istnieją aspekty, na które pacjent ma wpływ, mogąc kontrolować ich negatywne oddziaływanie na funkcjonowanie stawów ? odpowiednio praktykowana profilaktyka sprzyja zachowaniu dobrej kondycji kolan (1).

Zaburzenia w obrębie stawu rzepkowo-kolanowego mogą wynikać z patologicznej budowy kostnej, która w połączeniu z urazem lub nadmiernym przeciążeniem, generuje rozwój tej dolegliwości. Jeśli doszło do rozwoju dysfunkcji w stawach kolanowych, niezbędne staje się wdrożenie optymalnego postępowania terapeutycznego, które poprzedzone jest rzetelną diagnostyką oraz skutkuje rehabilitacją, wspomaganą ewentualnymi środkami farmakologicznymi (1, 4).

Przypisy:

  1. Kita k, sierakowski s, lewandowski b, klimiuk p, kita j, muklewicz e. Choroba zwyrodnieniowa stawów kolanowych ? epidemiologia, diagnostyka i leczenie. Http://www.czytelniamedyczna.pl/1325,choroba-zwyrodnieniowa-stawow-kolanowych-epidemiologia-diagnostyka-i-leczenie.html data dostępu: 28.03.2017.
  2. Adamczyk g, antolak ł, skrok t, śmigielski r. Wczesne wyniki leczenia ubytków chrząstki stawowej stawu kolanowego za pomocą autogennych przeszczepów chrzęstno-kostnych sposobem oats. Acta clinica 2001; 1:54-68.
  3. Książek-czekaj a, wiecheć m. Postępowanie fizjoterapeutyczne po chondroplastyce stawu kolanowego. Praktyczna fizjoterapia i rehabilitacja 2012; 29:42-46.
  4. Worobel m, gniewek t, hadała m. Trening kontroli motorycznej w bocznym przyparciu rzepki według koncepcji kinetic control. Praktyczna fizjoterapia i rehabilitacja 2013; 9:12-16.