Ból w nadgarstku może być objawem dolegliwości, nazywanej zespołem cieśni nadgarstka – choroba ta uznawana jest za przypadłość, dotykającą szczególnie osoby wykonujące zawody zaliczane do grupy ryzyka. Jak rozpoznać i leczyć to schorzenie oraz jakie działania profilaktyczne należy podjąć, żeby mu zapobiec?

Zespół cieśni nadgarstka objawy charakterystyczne

Neuropatia, wynikająca z nadmiernego ucisku na nerw nadgarstka generuje specyficzne objawy, niejednokrotnie eliminujące pacjenta z aktywności zawodowej. Obraz kliniczny tej dolegliwości obejmuje szereg symptomów, wśród których najbardziej charakterystyczne to (1, 2, 3):

  • Osłabienie i pogorszenie sprawności ręki,
  • Obniżenie czucia, w tym także odczuwania bólu,
  • Parestezje, czyli uczucie drętwienia, mrowienia i cierpnięcia,
  • Głęboki ból nadgarstka przy zginaniu, określany jako tętniący,
  • Bóle palców, pojawiające się również w nocy,
  • Promieniowanie bólu do okolic przedramienia i łokcia,
  • Postępujące zaburzenia czucia w palcach oraz towarzyszące im deficyty ruchowe.

Wydaje się więc, że symptomatologia zespołu cieśni nadgarstka jest wysoce specyficzna, dzięki czemu możliwe staje się szybkie i trafne rozpoznanie dolegliwości oraz wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego.

Zespół cieśni nadgarstka choroba zawodowa – etiologia dolegliwości

Powodem występowania zmian, generujących ból w obrębie nadgarstka mogą stać się zarówno czynniki anatomiczne oraz mechaniczne, jak i wrodzone. Jednak jako główną przyczynę tej dolegliwości uznaje się wykonywaną pracę zawodową – istnieje bowiem szereg zajęć, znacząco podnoszących ryzyko uszkodzenia nerwu w okolicy nadgarstka, co skutkuje powstawaniem objawów wymienionych powyżej. Można uznać, że szczególnie podatne na wystąpienie zespołu cieśni nadgarstka są osoby wielokrotnie powtarzające szybkie ruchy ręki. Z tego względu praca na klawiaturze komputera staje się jednym z podstawowych czynników etiologicznych tego schorzenia (1, 2).

Choroba przeciążeniowa układu mięśniowo-szkieletowego, jaką jest neuropatia nadgarstka wynika więc z ekspozycji na powtarzalne i monotypowe ruchy ręki, którym towarzyszy konieczność użycia siły oraz podatność na drgania mechaniczne (3).

Dodatkowo czynnikami zwiększającymi ryzyko wystąpienia patologii nadgarstka są choroby przewlekłe, jak cukrzyca, niedoczynność tarczycy, zmiany zapalne oraz zwyrodnienia stawów i urazy (4).

Zespół cieśni nadgarstka leczenie – jak skutecznie zlikwidować ból i parestezje?

Leczenie zespołu cieśni nadgarstka może przyjmować postać zachowawczą lub zabiegową, a wybór wdrażanej terapii uzależniony jest od stopnia nasilenia objawów i ogólnych parametrów funkcjonowania konkretnego pacjenta. Leczenie zachowawcze jest skuteczne wyłącznie w przypadku niezbyt uciążliwych symptomów i polega na czasowym unieruchomieniu nadgarstka oraz zastosowaniu środków farmakologicznych – leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych. Wykorzystywane są również rozmaite metody fizjoterapii, dążące do odciążenia uszkodzonego nerwu, zlikwidowania bólu oraz poprawy czucia, siły i sprawności ręki (1, 2).

W odniesieniu do dolegliwości o znacznym nasileniu, w których leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanych rezultatów, podejmowana jest interwencja chirurgiczna (2).

Jak widać, generujące zespół cieśni nadgarstka przyczyny odnoszą się głównie do uwarunkowań zawodowych – szczególnie narażeni na tę przypadłość są więc pracownicy biurowi, dziennikarze i osoby, których obowiązki koncentrują się wokół pisania na klawiaturze komputera. Ponadto krawcowe, jak i pracownicy fizyczni obsługujący maszyny oraz narzędzia, wywołujące drgania i wibracje także zaliczają się do grupy ryzyka (4). Wobec nich powinny zostać wdrożone odpowiednie działania profilaktyczne, mające na celu zniwelowanie zagrożenia uszkodzenia nerwu, skutkującego bólem nadgarstka oraz objawami towarzyszącymi. Stanowczo korzystniejszą alternatywą okazuje się bowiem zapobieganie, dzięki optymalizacji procedur prewencyjnych, niż późniejsza konieczność wdrażania terapii i poszukiwania skutecznych metod na likwidację przykrych dolegliwości.

Przypisy:

  1. Zwolińska j, kwolek a. Skuteczność leczenia fizjoterapeutycznego pacjentów z zespołem cieśni kanału nadgarstka. Przegląd medyczny uniwersytetu rzeszowskiego i narodowego instytutu leków w warszawie 2012; 4:428?445
  2. Nowak m, jethon j. Zespół kanału nadgarstka ? przegląd literatury i doświadczenia własne. Postępy nauk medycznych 2009; 9:665-672
  3. Lewańska m, walusiak-skorupa j. Czynniki etiologiczne zespołu cieśni nadgarstka u osób zawodowo wykonujących monotypowe ruchy w nadgarstku. Medycyna pracy 2014; 65(2):261?270
  4. Biernawska j, niemczyk a, pierzchała k. Udział czynników zawodowych i pozazawodowych w etiopatogenezie zespołu cieśni nadgarstka. Medycyna pracy 2005; 56(2):131-137